Motylek, Katarzyna Puzyńska

Autor: Ewelina Dyda
Data publikacji: 07 października 2014

Motylek

Autor: Katarzyna Puzyńska
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Premiera: 06 lutego 2014
Liczba stron: 608

Sekretne życie mieszkańców Lipowa

Katarzyna Puzyńska z wykształcenia jest psychologiem, z zawodu nauczycielem akademickim, natomiast z powołania pisarką – czytamy na obwolucie książki „Motylek”, będącej jej literackim debiutem. Właśnie skończyłam ją czytać i pierwsza myśl, która pojawia mi się w głowie, to stwierdzenie, że to udany debiut. Przede wszystkim powieść sprawia wrażenie przemyślanej w każdym szczególe – począwszy od miejsca akcji, przez bohaterów, skończywszy na intrydze kryminalnej. Nic nie jest tu przypadkowe: nie natkniemy się na żadną postać, miejsce czy wątek, które zostają zarysowane, a potem porzucone, jakby autor nie wiedział, co dalej z nimi zrobić. U Puzyńskiej wszystko współgra i jest pełnoprawnym elementem fabuły. Natomiast opowiadana historia – a raczej historie, bo każdy bohater przynosi jakąś sekretną opowieść – wciąga od początku do końca.

Miejscem akcji jest fikcyjne Lipowo. Jest to wieś, czyli miejsce, w którym nikt nie pozostaje anonimowy. Wszyscy wszystkich znają i wszystko o wszystkich wiedzą. Uwadze miejscowych nie uchodzi więc fakt, że do ich wsi sprowadziła się młoda kobieta, Weronika. Dziewczyna po rozwodzie z mężem stara się na nowo ułożyć sobie życie. Postanawia zamieszkać na wsi, w malowniczej okolicy, w miejscu, w którym zapomni o byłym mężu. Sprzyjające okoliczności sprawiają, że miejscem tym okazuje się właśnie Lipowo. Początkowo kobieta jest lokalną atrakcją. Wszyscy chcą ją poznać, okazują także chęć pomocy przy urządzaniu się w nowym domu. Ale wszystko zmienia się, kiedy dzieje się coś naprawdę wyjątkowego: we wsi zostają odnalezione zwłoki zakonnicy. Uwaga mieszkańców, w tym także Weroniki, zaczyna skupiać się na tym wydarzeniu. Wszyscy zastanawiają się, kim była zakonnica, po co zjawiła się w Lipowie, a przede wszystkim kto i dlaczego ją zabił. Przy okazji na jaw wychodzą także różne, mniejsze i większe, sekrety samych mieszkańców. Atmosfera zaczyna się zagęszczać i w spokojnym dotąd Lipowie zaczynają buzować emocje.

Pierwszym słowem, które nasuwa mi się, kiedy myślę o powieści Katarzyny Puzyńskiej, jest: rozmach. Autorka z rozmachem kreśli klimat i specyficzne cechy typowej małej miejscowości. W Lipowie znajdziemy wszystko to, co charakteryzuje każdą niewielką społeczność. Jest więc kościół, plebania i dwóch księży. Jest także ich gosposia, która zdaje się mieć wpływ nie tylko na dietę obu duchownych, ale także na to, co głoszą w kazaniach. W każdym razie jej samej tak się wydaje – pichcąc jedzenie, zastanawia się nad zasugerowaniem księdzu paru ważnych kwestii, które ten powinien poruszyć w niedzielnym kazaniu. Oprócz kościoła w Lipowie znajduje się także zakład fryzjerski oraz sklep. Oba przybytki, jak to w każdej wsi, stanowią centrum plotek i najświeższych informacji. Lipowo idzie natomiast z duchem czasu, jeśli chodzi o prasę: najważniejsze wydarzenia we wsi komentuje anonimowy bloger prowadzący stronę nasze-lipowo. I najważniejsze: w Lipowie znajduje się komisariat policji. To właśnie jego pracownikom zostaje powierzona misja rozwiązania zagadki śmierci zakonnicy.

Ale nie tylko miejscowość została opisana z rozmachem. Autorka zadbała także o to, aby bohaterowie byli autentyczni. Udało jej się to doskonale. Postacie nie tylko sprawiają wrażenie realnych, ale są przy tym różnorodne i charakterystyczne. Dzieje się tak dlatego, że każda z nich posiada wyjątkowy i tylko dla siebie charakterystyczny zespół cech: od języka, którym się posługuje, przez wygląd, aż po pełną sekretów przeszłość. Mieszkańcy Lipowa to nie papierowe postaci z sielskiej i anielskiej wsi. W ich losach, jak w soczewce, skupiają się ciemne strony ludzkiej natury. Ale jeśli ktoś pomyśli, że w Lipowie mieszkają same złe charaktery, będzie w błędzie. Puzyńska unika schematów i prostych podziałów. Jej bohaterowie są skomplikowani – w myśl zasady, że świat i ludzie nie są czarno-biali. Przyglądając się losom bohaterów jej powieści, można wywnioskować, że ludzka natura to wypadkowa doświadczeń, okoliczności, przypadku i charakteru. Autorka pokazuje rzeczy takimi, jakie one są, a nie takimi, jakimi chcieliby je widzieć niektórzy zaklinacze rzeczywistości. Świat mieszkańców Lipowa ma więc różne odcienie: jest w nim trochę dobra, jest trochę zła, a wszystko to składa się na twardą życiową rzeczywistość.

Trzeba także wspomnieć o najbardziej charakterystycznym bohaterze „Motylka”: komisarz Klementynie Kopp. To postać oryginalna nie tylko na tle pozostałych bohaterów powieści, ale także wśród detektywów, do których przyzwyczaili nas autorzy kryminałów. Klementyna to kobieta prawie sześćdziesięcioletnia, o ciele pokrytym tatuażami i krótko ostrzyżonych włosach, od mężczyzn woląca kobiety, osoba silna i, zdawałoby się, samowystarczalna. Ta kreacja zapada w pamięć.

Jeśli chodzi o intrygę, to snuje się ona nieco w tle – na pierwszym planie mamy mieszkańców Lipowa i ich splątane losy. Ale na pewno nie jest ona jedynie dodatkiem. Sięga w przeszłość i ukazuje mechanizmy, które sprawiają, że z pozoru zwyczajny człowiek staje się mordercą. Okazuje się, że źródło zła mordercy z Lipowa tkwi w dość odległej przeszłości i dotyczy wydarzeń, które miały miejsce dwa pokolenia wstecz. Choć z pewnością problem można by było drążyć dalej.

Po przeczytaniu powieści Puzyńskiej mam różne skojarzenia. Od najbardziej oczywistych, czyli Agathy Christie i wielokrotnie poruszanego przez autorkę motywu angielskiej wsi pełnej sekretów, przez powieści Kinga o małomiasteczkowych społecznościach, aż po „Miasteczko Twin Peaks”, gdzie nic nie jest tym, czym się wydaje, czy nawet „Chłopów” Reymonta, i to nie tylko ze względu na podobnie brzmiącą nazwę miejsca akcji. Z drugiej strony nie można nie odnieść wrażenia, że „Motylek” jest powieścią indywidualną, z silnym rysem psychologicznym, dobrym wątkiem obyczajowym oraz sprawnie skonstruowaną intrygą. Przekonajcie się sami – polecam.

Udostępnij

Sprawdź, gdzie kupić "Motylek" Katarzyna Puzyńska

PRZECZYTAJ TAKŻE

NOWOŚĆ

Pokrzyk, Katarzyna Puzyńska

„Pokrzyk” to 11 opowieść z serii o Lipowie, łączącej w sobie elementy klasycznego kryminału i powieści obyczajowej z rozbudowanym wątkiem psychologicznym.

28 października 2019

NOWOŚĆ

Policjanci bez munduru, Katarzyna Puzyńska

Funkcjonariusze operacyjni i dochodzeniowi wydziałów kryminalnych oraz Centralnego Biura Śledczego Policji, technik kryminalistyki, medyk sądowy i psycholog policyjny ...

02 kwietnia 2019

NOWOŚĆ

Rodzanice, Katarzyna Puzyńska

„Rodzanice” to dziesiąty tom sagi kryminalnej o policjantach z Lipowa.

07 lutego 2019

RECENZJA

Policjanci. Ulica, Katarzyna Puzyńska

Bohaterowie tej książki opowiadają o tym, jak to jest być polskim policjantem. Bez teoretyzowania, ale nie bez refleksji.

25 czerwca 2018

NOWOŚĆ

Policjanci. Ulica, Katarzyna Puzyńska

Prawdziwy świat przestępstw i zbrodni bez cenzury. Po raz pierwszy tak szczerze o policjantach z ulicy!

19 czerwca 2018

NOWOŚĆ

Nora, Katarzyna Puzyńska

Wracamy do Lipowa! „Nora” to już dziewiąty tom sagi Katarzyny Puzyńskiej, którego bohaterami są policjanci z małego miasteczka.

17 kwietnia 2018

RECENZJA

Czarne narcyzy, Katarzyna Puzyńska

Nowa powieść Katarzyny Puzyńskiej ma – jak zwykle – sporą objętość i zwiastujący kłopoty tytuł, czyli „Czarne narcyzy”. Pisząc o kłopotach, mam oczywiście na ...

18 sierpnia 2017

NOWOŚĆ

Dom czwarty, Katarzyna Puzyńska

Mamy świetną wiadomość dla wszystkich fanów Katarzyny Puzyńskiej: dziś ukazał się „Dom czwarty”, siódmy tom sagi kryminalnej o policjantach z Lipowa! Objęliśmy tę ...

08 listopada 2016

RECENZJA

Dom czwarty, Katarzyna Puzyńska

Lektura „Domu czwartego” daje ogromną satysfakcję, zwłaszcza w momencie, kiedy się te wszystkie rozsiane wątki zbierze i odnajdzie właściwą ku finałowi drogę.

07 listopada 2016

NOWOŚĆ

Łaskun, Katarzyna Puzyńska

Już dziś pod naszym patronatem ukazał się "Łaskun" - szósty tom sagi kryminalnej o policjantach z Lipowa, której autorką jest Katarzyna Puzyńska.

07 czerwca 2016

RECENZJA

Łaskun, Katarzyna Puzyńska

Bardzo konsekwentnie rozgrywa Puzyńska intrygę kryminalną, tradycyjnie wplatając w tok wydarzeń tajemnicę sprzed lat. O tym, że stare grzechy rzucają długie cienie, ...

30 maja 2016

RECENZJA

Utopce, Katarzyna Puzyńska

We współczesnym zalewie brutalnych historii opowiadanych równie brutalnym językiem powieści Puzyńskiej wyróżniają się spokojem i dają tę przyjemną pewność, że mimo ...

09 listopada 2015

NOWOŚĆ

Utopce, Katarzyna Puzyńska

„Utopce” to piąty tom sagi kryminalnej o policjantach z Lipowa. Tym razem Klementyna Kopp i Daniel Podgórski będą musieli rozwiązać sprawę wampira, grasującego ...

03 listopada 2015

RECENZJA

Z jednym wyjątkiem, Katarzyna Puzyńska

W „Z jednym wyjątkiem” jest jeszcze spokojniej niż w poprzednich książkach, a autorka więcej uwagi poświęca codziennym sprawom bohaterów.

06 lipca 2015

NOWOŚĆ

Z jednym wyjątkiem, Katarzyna Puzyńska

"Z jednym wyjątkiem" to czwarty tom serii o policjantach z małej wsi Lipowo, którego autorką jest Katarzyna Puzyńska. Powieść ukazała się dziś pod naszym patronatem.

16 czerwca 2015

NOWOŚĆ

Trzydziesta pierwsza, Katarzyna Puzyńska

Już dziś pod naszym patronatem ukazała się powieść "Trzydziesta pierwsza" Katarzyny Puzyńskiej. To kolejny po „Motylku” i „Więcej czerwieni” tom sagi o ...

24 lutego 2015

WYWIAD

Wywiad z Katarzyną Puzyńską

Jak wspomnieliśmy w poprzednim newsie, już jutro ukaże się powieść "Trzydziesta pierwsza" - trzecia część serii o policjantach z Lipowa, której autorką jest Katarzyna ...

23 lutego 2015

RECENZJA

Trzydziesta pierwsza, Katarzyna Puzyńska

Najnowsza książka o policjantach z Lipowa jest więc powieścią łączącą tradycje kryminału wiktoriańskiego z wątkami społecznymi i psychologicznymi, kojarzonymi ...

16 lutego 2015

RECENZJA

Więcej czerwieni, Katarzyna Puzyńska

Powieść „Więcej czerwieni” uważam za bardzo przyjemną realizację gatunku. I chętnie sięgnę po kolejną część przygód policjantów z Lipowa.

09 lutego 2015

NOWOŚĆ

Więcej czerwieni, Katarzyna Puzyńska

Seria o Lipowie autorstwa Katarzyny Puzyńskiej to klasyczne kryminały psychologiczne, ale także powieści z rozbudowanym wątkiem społecznym i obyczajowym. Od dziś w ...

04 września 2014