Advertisement
Strona główna arrow Encyklopedia

Encyklopedia


Wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | Inne


Wszystkie

Znaleziono 50 pozycji w Encyklopedii.
Stron: »1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 «

Termin Definicja
POLICE PROCEDURAL
Podgatunek powieści kryminalnej za trzon biorący sobie opis kolejnych kroków śledczych procedur policyjnych (w odróżnieniu od działań śledczych prywatnych detektywów czy detektywów amatorów). Jako dominanta fabularna może korespondować z odpowiednimi gatunkami (p. detektywistyczna, kryminalna, thriller etc.).

Najważniejsze pozycje literackie:

Lawrence Treats, V as Victim (1945)
Ed McBain , 87th Precint, (1956 - …)
twórczość Elisabeth Linington, zwanej “królową police procedurals”
Joseph Wambaugh , The Onion Field, (1973)
twórczość Michaela Connelly
twórczość Jeffery Deavera

Najważniejsze pozycje filmowe:

Jack Webb, Dragnet (radio: 1949, serial TV – 1951)
Akira Kurosawa , Stray Dog (film, 1949)
Nietykalni, (serial TV – 1959 – 63)
Richard Levinson, William Link, Columbo (serial TV – 1968 – 2003)
Abby Mann, Kojak, (serial TV – 1973 – 78)
Anthony Yerkovich, Miami Vice, (serial TV – 1984 – 90)
 
PRE-NOIR
Umownie wydzielany okres kinematografii, zawierający w sobie kilka autonomicznych prądów będących fundamentem dla późniejszego kina noir. Wszystkie one wychodzą przede wszystkim z niemieckiego ekspresjonizmu , którego przeniesieniem na grunt amerykański były wariacje klasycznych horrorów z wytwórni Universal (Dracula, 1931, Mumia, 1932, Niewidzialny człowiek, 1933). Równocześnie z nimi powstawały w Stanach pełne erotyki, barokowej stylizacji i mrocznego fatalizmu melodramaty Josefa von Sternberga (z kreacjami Marleny Dietrich, jako pierwowzoru kobiety fatalnej) – Błękitny anioł (1930), Shanghai Express (1932) czy Diabeł jest kobietą (1935). To jednak jego film Ludzie podziemi (1927), choć jeszcze niemy i z przewagą melodramatyzmu – stał się prekursorem kina gangsterskiego.

Za nim poszło trzech reżyserów, którzy wykorzystując pierwsze kroki dźwiękowe postanowili dosadnie skomentować narastającą wówczas anomię społeczną będącą wynikiem Wielkiego Kryzysu - mowa o trzech prawodawczych filmach gangsterskich: Małym Cezarze (Mervyn Leroy, 1930), Wrogu publicznym (William A. Wellman, 1931) i Człowieku z blizną (Howard Hawks, 1932).

To z tych trzech kierunków wykrystalizował się podczas II wojny światowej film NOIR – z ekspresjonizmu biorąc mroczną estetykę, ze Sternberga melodramatyzm i fatalizm bohatera, z kina gangsterskiego zaś – sensacyjną fabułę i rys obyczajowy epoki.
 
PULP FICTION

Fenomen pulp fiction rozwinął się rynkowo w latach 20. XX wieku, zwłaszcza w USA i Brytanii. Nie do końca słusznie utożsamia się p. z PAPERBACK – historie pulp’owe kojarzone były głównie z historiami kryminalno-sensacyjnymi, wydawanymi jako periodyki. Od lat 50. , gdy to magazyny pulp’owe straciły na popularności, pod hasłem pulp fiction rozumiano już tylko sensacyjne wydania miękkookładkowe .

Pierwsze realizacje p.p. zawierały szerokie spektrum gatunkowe: powieści kryminalno-sensacyjne, romanse i melodramaty, fantastykę (SF i fantasy), historie wojenne, przygodowe, sportowe, westerny oraz komiksy.

Wiele klasycznych już dziś pozycji kryminalnych czy SF debiutowało właśnie na łamach p.p. – do legendarnych pulpowych serii należą: Black Mask (gdzie debiutował Dashiel Hammet), seria fantasy Weird tales (m.in. z H.P. Lovecraftem) czy Amazing stories (z Poe’m, Vernem czy Wellesem).

 
QUI PRO QUO
/łac./

Pomyłka co do osoby, nieporozumienie wynikające z pomieszania (świadomie nieraz ukartowanego) tożsamości dwóch osób. Częsty chwyt komediowy (komedie intryg), lecz także ważny element fabuł kryminalnych (np. Sprawa kryminalna Kraszewskiego).
 
RED HERRING
/z ang. „wędzony (czerwony) śledź”/
Figura narracyjna, polegająca na wprowadzeniu elementu pobocznego, na którym odbiorca koncentruje się jako rzekomo istotnym. W efekcie okazuje się on sposobem zmylenia czytelnika, służącym budowaniu napięcia (SUSPENS) czy zaskoczenia (TWIST). Może to być poboczny wątek lub epizodyczna postać / motyw.

Mechanizm „red herring” występuje także w logice (zasada ignorantko elenchi) – to rodzaj błędu logicznego, polegający na udowodnieniu racji za pomocą przytaczania nie związanych z nią (pozornie) argumentów.

Źródło pochodzenia określenia r.h. jest dyskusyjne: najprawdopodobniej pochodzi ono z praktyk polowań, gdzie za pomocą wędzonych śledzi ćwiczono możliwości tropiące psów. Najbliższa wyjaśnienia koncepcja, iż wędzone śledzie podrzucane były, by mylić tropiące lisy psy (?!) – jest dotąd niepotwierdzona (patrz artykuł: M. Quinion, The Lure of The Red Herring, [w:] Word Wide Words, http://www.worldwidewords.org/articles/herring.htm).
Wystarczy zatem chyba przyjąć wyjaśnienie, iż intensywny zapach śledzi w terenie mylił tropiące zwierzynę psy.

Trivia:

W powieści Kod Leonarda DaVinci D. Browna występuje postać biskupa Aringarosy - tłumaczenie jego imienia oznacza osłownie „czerwony śledź”. W istocie, jest on postacią podającą zainteresowanym intrygą fałszywe informacje. 
 


Wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | Inne