Advertisement
Strona główna arrow Recenzje i wywiady arrow 07 zgłoś się, Krzysztof Szmagier
07 zgłoś się, Krzysztof Szmagier
środa, 13 czerwca 2007
ImagePośród licznych PRL-owskich produkcyjniaków ten jeden wzbudzał zawsze skrajne emocje: z jednej strony był bowiem klasycznym serialem propagandowym, z drugiej zaś - z zaskakującą odwagą portretował polską, przestępczą rzeczywistość.

ImageTen osławiony serial kryminalny realizowany był w latach 1976-1978, za reżyserię i skrypt odpowiadał zaś Krzysztof Szmagier, ceniony dokumentalista, znany także z produkcji policyjnego serialu „Przygody psa Cywila”. „07 zgłoś się” w 21 odcinkach bierze na warsztat fikcyjne sprawy śledcze (bazujące na rodzimych opowiadaniach sensacyjnych i po(mi)licyjnych ) prowadzone przez porucznika stołecznej komendy MO, Sławomira Borewicza.

Mimo, iż ówczesna władza temu zaprzeczała, nad serialem wisiało wyraźne piętno agitki mającej na celu pozytywne przedstawienie aparatu Milicji Obywatelskiej. Owszem, niby padają często na ekranie dowcipy o milicjantach, a oni sami przedstawiani są jako służby zdolne równać się ze służbami zachodnimi, jednakowoż autokomentarz gubi się wyraźnie w czytelnych wycieczkach do „nieprawomyślnych” obywateli PRL. I tak wśród postaci odnajdziemy sybiraczkę , taksówkarza, który jest kresowiakiem, antykomunistycznego partyzanta czy wileńskiego profesora – nie trzeba dodawać, że raczej przedstawionych w minorowych barwach. I oczywiście – już sam tytuł w zamierzeniu był przejawem konkurencji wobec zachodniej nomenklatury Jamesa Bonda, uważanego (słusznie, bo Bond także miał w sobie dużo tendencyjności) za bohatera antysocjalistycznego.

ImageParadoksalnie, sam Sławomir Borewicz (w tej roli Bronisław Cieślak) nie przypominał w niczym wzorowego przedstawiciela powieści milicyjnej – na służbie nie stronił od przemocy i prowokacji, poza nią (no dobrze, w trakcie także) był niepoprawnym uwodzicielem. Więcej – nie należał do partii, nosił zachodnie ubrania, znał doskonale język angielski, palił Marlboro i delektował się Coca – Colą. Tak on, jak i całe obyczajowe tło serialu, swą dosłownością przypominało tym samym szczery, czarny kryminał: był cyniczny bohater, PRL-owska kombinatoryka walutą i zachodnim towarem, cinkciarstwo, dosłowna erotyka i  przemoc, jakże odległa od cukierkowego „Psa cywila” czy poukładanych (choć jakże znakomitych, i będących fenomenem europejskim!) spektakli „Kobry” . I pewnie te walory sensacyjne sprawiają, że policyjny – przepraszam – milicyjny majstersztyk Borewicza z przyjemnością można oglądać i dzisiaj.

 

  1. Major opóźnia akcję (1976) – porucznik Borewicz wkrada się w szeregi gangu przemytników „Inżyniera”. Wg powieści Marcina Dora.
  2. Wisior (1976) – skradziony ze sklepu jubilera wisior, niczym naznaczony fatum, staje się przyczyną zguby kolejnych członków grupy złodziei. Wg opowiadania „Kartka z notesu” Heleny Sekuły.
  3. Dziwny wypadek (1976) – docent Werenda potrącił śmiertelnie młodą dziewczynę, a przedstawiane przezeń alibi chwieje się w posadach... Wg powieści „Alibi” Ryszarda Zelwiańskiego.
  4. 300 tysięcy w nowych banknotach (1976) – historia pewnego szantażu ... – powieść „Baba Jaga gubi trop”, Jerzy Edigey
  5. 24 godziny śledztwa (1978) – młoda dziewczyna ginie w drodze z pracy do domu, porucznik Borewicz rozwiązuje rzecz ciągu doby – wg opowiadania Romualda Topiłko.
  6. Złoty kielich z rubinami (1978) – epizod, w którym śledztwo dotyczy nielegalnego handlu dziełami sztuki. Wg opowiadania Andrzeja K. Bogusławskiego.
  7. Brudna sprawa (1978) – gdy w swym mieszkaniu ginie kobieta z półświatka, podejrzenie pada na jej byłego kochanka, który po raz kolejny został odrzucony. Wg opowiadania Barbary Markiewicz-Jodko.
  8. Dlaczego Pan zabił moją mamę? (1978) – do kilku ekskluzywnych hoteli nadchodzą pisane dziecięcą ręką listy o tytułowej treści... – opowiadanie Jerzego Iwaszkiewicza
  9. Rozkład jazdy (1978) – od perfekcyjnego rzutu noża w samo serce giną dwie osoby w odległych zakątkach Polski... – opowiadanie Andrzeja K. Bogusławskiego
  10. Grobowiec rodziny von Rausch (1981) - Porucznicy Borewicz i Zubek dostają sygnały o powtarzających się włamaniach do grobowców i trumien, w których są zwłoki sprowadzane z Anglii. Wg opow. Jerzego Gierałtowskiego.
  11. Wagon pocztowy (1981) - Podczas jazdy pociągu nieznani sprawcy włamują się do wagonu pocztowego, kradną pół miliona. Okazuje się, że trzej konwojenci zostali uśpieni środkiem nasennym w piwie. Wg powieści „Wagon pocztowy GM 38552” Jerzego Edigeya
  12. Ścigany przez samego siebie (1981) - Ofiarą jest kobieta, która wypadła na ulicę podczas mycia okna. Nie wiadomo jednak, czy był to nieszczęśliwy wypadek, czy morderstwo. Powieść „Ścigany przez samego siebie”, Ewa Ostrowska
  13. Hieny (1981) - Porucznik Borewicz zostaje oddelegowany do ośrodka kempingowego na Mazurach. Podejmuje pracę ratownika, by na miejscu, incognito, sprawdzić informacje o działającej tu grupie przestępczej. – Wg opowiadania „Stabilne życie Roberta K.” Andrzeja Gerłowskiego
  14. Strzał na dancingu (1981) - Na dancingu w jednej z warszawskich restauracji zostaje zastrzelony młody mężczyzna. Potem, w czasie włamania do jego mieszkania, ginie żółta teczka. Powieść Jerzego Edigeya.
  15. Skok śmierci (1984) - W różnych miastach w Polsce dokonywane są napady na zamożnych ludzi, pozornie ze sobą nie związane; śledztwo prowadzi jednak do pewnej cyrkowej trupy... – opow. Aleksandra Minkowskiego i Władysława Krupka
  16. Ślad rękawiczki (1984) – szantaż, śmierć właścicielki pensjonatu dla kochanek „elity” oraz tajemnicze złote monety...
  17. Morderca działa nocą (1984) - Na jednym z warszawskich osiedli giną młode kobiety, wracające późnym wieczorem do domów. Prowadząca dochodzenie sierżant Olszańska zakochuje się w podejrzanym... – Wg powieści Anny Kłodzińskiej
  18. Bilet do Frankfurtu (1984) – zgłoszenie żony pewnego handlowca o zaginięciu męża, w swych powikłanych perypetiach, kończy się akcją terrorystyczną na lotnisku. Wg opowiadania Ryszarda Bugajskiego.
  19. Zamknąć za sobą drzwi (1987) - Paweł Kopiński, emerytowany policjant nowojorski, z pochodzenia Polak, już na początku swej podróży do Starego Kraju spotyka znajomych gangsterów amerykańskich... – Wg powieści „Biała karawana” Juliusza Grodzińskiego
  20. Przerwany urlop (1987) – on i ona, dwoje międzynarodowych zabójców,  łączy w Polsce swe siły w, jak się okazuje, wspólnej sprawie... – Wg powieści Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego
  21. Złocisty (1987) - śmierć bazarowego opryszka o pseudonimie "Coca-Cola" zmusza milicję do podjęcia energicznego śledztwa w sprawie gangu "Złocistego", podejrzewanego o handel walutą i samochodami – Wg powieści Anny Kłodzińskiej