Jo Nesbo, cykl o Harrym Hole'u

Autor: Tomasz Daniel Dobek
Data publikacji: 21 czerwca 2007

Autor: Jo Nesbo
Przekład: Iwona Zimnicka
Wydawnictwo: Dolnośląskie

Jo Nesbø jeden z głośniejszych ostatnio (słusznie) skandynawskich pisarzy sensacyjnych. Prywatnie jest także muzykiem, wokalistą i tekściarzem bandu Di Derre, poza wszystkim zaś ekonomistą. Jego debiut , powieść Człowiek nietoperz (1997) wygrał prestiżową nagrodę literacką rejonu Skandynawii – Złoty klucz. Laureatem nagrody był także Henning Mankell.

Swym cyklem książek o perypetiach Harry Hole’a Nesbø solidnie zagroził pozycji dotychczasowego mistrza skandynawskiej prozy sensacyjnej.

Harry Hole, który jak dotąd pojawił się na kartach sześciu tomów Nesbo, reprezentuje niby dość utarty typ bohatera kryminalnego znanego z literatury zachodniej, z tą tylko różnicą, iż jest bardziej dosłowny, bardziej ułomny w swych niedoskonałościach, bardziej noir: to niedostosowany policjant stosujący metody dalekie od proceduralnej ortodoksji, nałogowy palacz a przy tym alkoholik – czego narastający problem śledzimy stopniowo od pierwszego tomu. Alkohol zresztą wkrótce stanie się przyczyną zdecydowanego konfliktu między nim a przełożonymi. Hole ma jednak to szczęście, że jest, jakby nie patrzeć, znakomitym i efektywnym śledczym, co chroni go raz po raz przed ostatecznym wyrzuceniem na bruk. Wśród policyjnych decydentów jest także Bjarne Møller, przyjaciel Harry’ego i bezpośredni przełożony, który również często robi dla podwładnego za piorunochron.

Hole stracił matkę gdy był młodzieńcem; kobieta pochodziła z dogasającej grupy Samów (naród zamieszkujący tereny Laponii), ojciec zaś, z którym Harry nigdy nie miał dobrych kontaktów, był nauczycielem. Bliskich bohatera dopełnia jeszcze starsza siostra – chora na syndrom Downa.

 
Przez długi czas istotną obsesją Harry’ego było zdemaskowanie skorumpowanego kolegi, którego podejrzewał o powiązanie ze śmiercią swego pierwszego partnera. W toku serii zresztą ginie dwoje partnerów Hole’a, co istotnie wpłynie na jego szorstki sposób bycia.

W pierwszych tomach cyklu o Harrym Hole’u Jo Nesbø miał tendencję do wycieczek internacjonalnych: w debiucie Człowiek nietoperz posłał swego policjanta do Australii, by pomógł tam w sprawie morderstwa pewnej norweskiej gwiazdy klasy B. W Karaluchach Hole trafia do Tajlandii, gdzie bada zagadkę śmierci norweskiego ambasadora. Niestety – poza bezapelacyjnymi walorami kryminalnymi tych powieści , autor nie wykorzystuje w pełni egzotyki miejsc, w których środek puszcza swego bohatera: owszem, pojawiają się ślady publicystyki (w debiucie np. partnerem Hola zostaje Aborygen, co daje możliwość konfrontacji spojrzeń dwu cywilizacji), jednak społeczne tło jest wyraźnie pretekstowe.

O niebo sprawniej wszystko układa się w kolejnych trzech tomach, stanowiących „trylogię Oslo”.  Bo tutaj nerw pisarski Nesbø wyostrzył się i wzbogacił o rześką, bardzo filmową motorykę. I chociaż autor nie eksponuje tak społecznego tła Skandynawii (Mankell wykorzystuje to mocno), eksponuje miasto: niebezpiecznego, nadpsutego współczesnego molocha.

Nesbø, mimo bardzo nieraz detalicznej narracji, potrafi sprawnie manewrować tempem zmierzając do nie tyle suspensu, co – konfrontacji.  Tworzy bardzo porządną, gatunkową prozę z tym, chyba charakterystycznym dla pisarzy skandynawskich, twardym realizmem: o ile Mankell stawia na procedury policyjne, o tyle Nesbø na rozbuchaną akcję sensacyjną z całkiem mocną psychologią bohatera. To właśnie krwisty Harry Hole ratuje nieraz przestoje (drobne) czy uproszczenia (drobne), i choćby dla śledzenia losów tej postaci warto sięgnąć po książki najpoważniejszego – jak powiadają – konkurenta Mankella.

Udostępnij

PRZECZYTAJ TAKŻE

NOWOŚĆ

Mackbeth, Jo Nesbo

„Macbeth” to nowa powieść w „Projekcie Szekspir”. Jo Nesbø, norweski specjalista od mocnych wrażeń wybrał najbardziej krwawą i mroczną sztukę mistrza dramatu.

20 kwietnia 2018

NOWOŚĆ

Pragnienie, Jo Nesbo

„Pragnienie” Jo Nesbø to jeden z najbardziej wyczekiwanych kryminałów tego roku. Jedenasty tom cyklu o przygodach Harry’ego Hole miał premierę w dzień urodzin pisarza, ...

03 kwietnia 2017

NOWOŚĆ

Więcej krwi, Jo Nesbo

"Więcej krwi" to kontynuacja "Krwi na śniegu". W nowej powieści Jo Nesbø bohater ucieka na daleką północ Norwegii przed zemstą Rybaka, najważniejszego gangstera w Oslo, ...

21 października 2015

RECENZJA

Krew na śniegu, Jo Nesbo

Gdybym miała opisać „Krew na śniegu” jednym zdaniem, to napisałabym, że to nieoczywista i pokręcona opowieść o miłości.

22 czerwca 2015

NOWOŚĆ

Krew na śniegu, Jo Nesbo

Uwaga, uwaga, fani Jo Nesbø - od dziś w księgarniach znajdziecie jego nową powieść! Co prawda nie ma w niej Harry'ego Hole, ale zapowiada się równie ciekawie - bohaterem ...

17 czerwca 2015

RECENZJA

Syn, Jo Nesbo

Nieco się bałam tej lektury – tego, że nie wciągnie mnie tak jak przygody Harry’ego, że bohater nie będzie tak interesujący, że fabuła będzie zbyt nudna albo ...

04 lipca 2014

NOWOŚĆ

Syn, Jo Nesbo

Od dziś w księgarniach znajdziecie najnowszą powieść Jo Nesbø, zdobywcy Honorowej Nagrody Wielkiego Kalibru. Jej bohaterem nie jest jednak Harry Hole, a Sonny - więzień, ...

18 czerwca 2014

RECENZJA

Policja, Jo Nesbo

Nesbø świetnie przedstawia wszystkie barwy życia. I choć zakończenie pozornie temu przeczy, nie dajmy się zwieść: it’s all dark.

29 listopada 2013

NOWOŚĆ

Policja, Jo Nesbo

A może macie ochotę na nową powieść Jo Nesbø? Od zeszłego tygodnia w księgarniach znajdziecie książkę "Policja" - historię o bezmiarze zła, do jakiego zdolny jest ...

05 listopada 2013

RECENZJA

Karaluchy, Jo Nesbo

„Karaluchy” to kryminał mroczny, dotykający ciężkich tematów, momentami nawet dziwny i mistyczny, może przez te opary opium i egzotyczną mentalność większości ...

04 września 2013

RECENZJA

Człowiek nietoperz, Jo Nesbo

Trzeba przyznać, że nie jest to najbardziej udane śledztwo w karierze błyskotliwego detektywa. Często jest on tutaj jak dziecko we mgle, daje się omamiać pozorom, jest ...

07 listopada 2012

NOWOŚĆ

Upiory, Jo Nesbo

Harry Hole powraca! Wczoraj w księgarniach pojawiły się wyczekiwane "Upiory" Jo Nesbø - tym razem norweski policjant zmierzy się z narkotykowym bossem.

28 czerwca 2012

RECENZJA

Upiory, Jo Nesbo

Ponieważ Nesbø miał być piłkarzem, a i to, co się właśnie dzieje w Polsce, skłania do takich porównań, nikogo nie powinno zdziwić stwierdzenie: powieści o Harrym ...

25 czerwca 2012

RECENZJA

Pancerne serce, Jo Nesbo

Wysoko cenię powieści Jo Nesbø. „Pancerne serce” nie odbiega od tej normy: to doskonały thriller, który czyta się bez mała z wypiekami na twarzy. Ale mam jeden zarzut.

23 kwietnia 2012

RECENZJA

Pierwszy śnieg, Jo Nesbo

Jest w "Pierwszym śniegu" pewien paradoks. Otóż z jednej strony to chyba najbardziej pozytywna powieść z Harrym z dotychczas przeze mnie przeczytanych. A z drugiej - ...

16 kwietnia 2012

RECENZJA

Wybawiciel, Jo Nesbo

Jo Nesbø jest w Polsce znany głównie dzięki cyklowi powieści z komisarzem Harrym Hole. Wybawiciel to szósta z nich – i pierwsza, która z taką powagą zadaje pytanie o ...

10 kwietnia 2012

RECENZJA

Karaluchy, Jo Nesbo

Jo Nesbø, pisząc "Karaluchy", wykorzystał schemat użyty w debiutanckiej powieści. Znów wysłał Harrego poza granice Norwegii, by badał śmierć swojego rodaka; ponownie ...

22 marca 2012

WYWIAD

Nie lubię rozmawiać z czytelnikami

Z Jo Nesbø rozmawia Zofia Jurczak

29 listopada 2010

RECENZJA

Człowiek nietoperz, Jo Nesbo

Harry Hole, norweski glina, woli żeby jego nazwisko wymawiać Holy – z angielska „święty”, niż Hole – z angielska „dziura”. I to wydaje się zrozumiałe. ...

21 czerwca 2007