Zmuś mnie, Lee Child

Autor: Ewa Dąbrowska
Data publikacji: 25 stycznia 2016

Zmuś mnie

Autor: Lee Child
Przekład: Jan Kraśko
Wydawnictwo: Albatros
Premiera: 13 stycznia 2016
Liczba stron: 448

Samotnik w towarzystwie

 „Zmuś mnie” to już dwudziesta powieść Lee Childa, której bohaterem jest Jack Reacher. Znacie go? 195 cm wzrostu, ok. 100 kg żywej wagi, 127 cm w klatce piersiowej. Były żandarm wojskowy, bez prawa jazdy, adresu i osób na utrzymaniu. Potężny i inteligentny gość, który z przyjemnością wymierza sprawiedliwość, a potem odchodzi w stronę zachodzącego słońca. Tak czytamy w opisie powieści. Tym razem ten wagabunda jedzie pociągiem do Chicago, a po drodze wysiada w Matczynym Spoczynku. Bo i dlaczego nie? Przecież nigdzie mu się nie spieszy, a nazwa miasteczka intryguje. Reacher ma więc nadzieję, że uda mu się znaleźć jakiś nagrobek albo tablicę, które wyjaśnią jej pochodzenie. Znajduje jednak coś innego: tajemnicę. I towarzystwo, w którym ją rozwikła.

Kto czytał kiedykolwiek jakąś powieść Lee Childa, od razu rozpozna, że „Zmuś mnie” to jego dzieło. Nie tylko dlatego, że fabuła wszystkich jego książek stanowi swoiste połączenie powieści sensacyjnej z powieścią drogi (tutaj jednak bohater nie wędruje, by dotrzeć do prawdy o sobie czy zyskać wolność; Reacher jest przecież wolny, a prawdę o sobie poznał dawno i dawno się z nią pogodził). Tę współczesną wariację na temat toposu człowieka-wędrowca Child tworzy w niepowtarzalnym stylu. Rzeczowa, „męska”, pobawiona ozdobników narracja, krótkie zdania, akapity i rozdziały, żywe dialogi – to jego najbardziej charakterystyczne cechy. I te zachwycające „mrugnięcia okiem” do czytelnika! Weźmy choćby fragment, w którym Reacher pozbywa się jednego z czarnych charakterów:

Reacher (…) podniósł pistolet i zrobił jeszcze jeden krok.

W opowiadanych przy ognisku bzdurnych historyjkach zawsze dochodzi wtedy do lakonicznej rozmowy. Bo temu złemu trzeba koniecznie wytłumaczyć, dlaczego musi umrzeć (…), bo ten zły musi mieć szansę, żeby okazać skruchę, albo zaczepnie warknąć coś na swoją obronę, co, zależnie od reakcji głównego bohatera, mogło skończyć się tak lub inaczej, w każdym razie klasycznie.

Jednak opowieści to tylko opowieści, nie mają nic wspólnego z rzeczywistością.

Reacher bez słowa strzelił (…) w głowę, dwa razy, pach-pach (…).

Co ciekawe, Child w ten charakterystyczny dla siebie sposób opisuje również historię miłosną. Inni autorzy powinni się od niego uczyć – to, co w niektórych kryminałach sprawia wrażenie dodanego na siłę (tak jakby autor myślał: „może jeśli dorzucę do krwawej jatki ckliwą historyjkę o miłości, zdobędę nowych fanów” – a w efekcie zraża do siebie fanów dotychczasowych), w powieści brytyjskiego pisarza jest subtelne, nienachalne, po prostu naturalne; ujmujące w swojej prostocie. Duże wrażenie robią też fragmenty pokazujące analityczne myślenie Reachera, na przykład te, w których rozbiera starcie z przeciwnikiem na pojedyncze elementy, analizuje kolejne kroki i ich możliwe implikacje. I to jego beznamiętne traktowanie śmierci – Reacher zabija bez wahania. Niby niedobrze. Ale zabija przecież ludzi najgorszego sortu, likwiduje tych, którzy przynoszą zło i nieszczęście. No i jak tu mu nie kibicować…?

Każda powieść Childa budzi pytania, jak by to było: nie mieć domu, bliskich, wędrować po świecie, a cały swój dobytek mieścić w plecaku? Tutaj wrażenie braku jakichkolwiek ograniczeń podsycają krajobrazy. Reacher i jego towarzyszka wędrują przez bezdroża Arizony, odwiedzają miejsca, w których wciąż trzeba korzystać z telefonów stacjonarnych, bo komórki łapią zasięg dopiero kilka godzin drogi dalej. Ale jeszcze bardziej niezmierzony niż krajobrazy Ameryki Północnej jest Internet. Bohaterzy wędrują i po nim, oczywiście przy pomocy fachowców, odnajdując ukryte w nim głęboko miejsca i tajemnice. A te z kolei doprowadzają ich do prawdy o Matczynym Spoczynku.

Child pisze z taką lekkością, że mam wrażenie, iż nawet opowieść o wędrówce Reachera przez pustynię, pozbawionej jakichkolwiek wrażeń, byłaby interesująca. Tym bardziej interesująca jest więc historia, w której dzieje się dużo. „Zmuś mnie” to po prostu jedna z tych książek, w których trudno znaleźć słabe punkty. Akcja toczy się wartko, bez zbędnych dłużyzn i przerywników, bohaterzy, choć specyficzni, są bardzo naturalni. Nic tylko czytać!

 

Udostępnij

Sprawdź, gdzie kupić "Zmuś mnie" Lee Child

PRZECZYTAJ TAKŻE

RECENZJA

Nocna runda, Lee Child

Największe wrażenie zrobiły na mnie tym razem nie przygody bohatera, a… opisy przyrody.

23 kwietnia 2018

NOWOŚĆ

Nocna runda, Lee Child

To już reguła: Reacher wysiada z autobusu – Lee Child ląduje na liście bestsellerów. „Nocna runda” to 22. powieść z tym bohaterem.

04 kwietnia 2018

RECENZJA

Adres nieznany, Lee Child

Jeśli lubicie Reachera, będziecie zadowoleni. Jeśli natomiast chcielibyście go poznać, a nie macie na razie ochoty na wchodzenie w długą serię, „Adres nieznany” to ...

13 grudnia 2017

NOWOŚĆ

Jack Reacher. Adres nieznany i Zasady, Lee Child

Dziś dobry dzień dla fanów Jacka Reachera! Premierę mają aż dwie nowe książki Lee Childa. „Adres nieznany” to wszystkie opowiadania o Reacherze zebrane po raz pierwszy ...

08 listopada 2017

RECENZJA

Sto milionów dolarów, Lee Child

To kolejna opowieść o „samotnym wilku” (w tej powieści akurat nieco mniej samotnym niż zazwyczaj), który musi naprawić świat – czyli  namierzyć tego, kto ów świat ...

02 lutego 2017

NOWOŚĆ

Sto milionów dolarów, Lee Child

Pod naszym patronatem ukazała się dziś nowa powieść Lee Childa. "Sto milionów dolarów" to 21. część cyklu, którego bohaterem jest Jack Reacher. Tym razem czeka go ...

11 stycznia 2017

NOWOŚĆ

Zmuś mnie, Lee Child

"Zmuś mnie" Lee Childa - dwudziesta powieść z Jackiem Reacherem - ukazała się dziś pod naszym patronatem.

13 stycznia 2016

NOWOŚĆ

Nieprzyjaciel, Lee Child

Chronologicznie najwcześniejsza, a ósma z serii, powieść o kultowym bohaterze Lee Childa, Jacku Reacherze, inteligentnym i zabójczo skutecznym majorze żandarmerii wojskowej. ...

24 sierpnia 2015

NOWOŚĆ

Poziom śmierci, Lee Child

Dziś na księgarnianych półkach pojawiło się kolejne, czwarte już wydanie "Poziomu śmierci" - pierwszej z serii powieści o Jacku Reacherze, inteligentnym i niepokornym ...

05 sierpnia 2015

NOWOŚĆ

Nigdy nie wracaj, Lee Child

Od środy znajdziecie w księgarniach powieść "Nigdy nie wracaj" Lee Childa - najnowszą, osiemnastą już część przygód Jacka Reachera, byłego oficera żandarmerii ...

07 marca 2014

NOWOŚĆ

Nic do stracenia, Lee Child

Jack Reacher nie próżnuje. W powieści "Nic do stracenia" wędruje między miasteczkami Rozpacz i Nadzieja, by... napić się kawy.

08 lipca 2013

RECENZJA

61 godzin, Lee Child

Jack Reacher to prawdziwy (choć powoli starzejący się) twardziel, który gdziekolwiek by się nie znalazł, zawsze próbuje naprawić świat. Choć, jak sam mówi, wcale tego ...

05 sierpnia 2011