Kryminał, który nie chce być komedią

W 2023 roku „Pies ogrodnika” Katarzyny Gacek znalazł się na liście siedmiu powieści nominowanych do Nagrody Wielkiego Kalibru. To zwróciło moją uwagę, bo rzadko trafiają tam książki, które można by opisać jako obyczajowe czy komediowe. Tymczasem kojarzę autorkę sprzed lat z duetu Gacek i Szczepańska, tworzącego właśnie komedie kryminalne (wtedy jeszcze jedne z niewielu reprezentacji tego podgatunku w Polsce). Po nominacji postanowiłam zatem przyjrzeć się uważniej twórczości Katarzyny Gacek – i tak na mojej liście lektur pojawiła się jej najnowsza powieść: „Wypadek? Nie sądzę”.

Tym razem autorka zabiera nas do Nałęczowa – uzdrowiskowego miasteczka, w którym czas płynie leniwie. Do pensjonatu „Jaśminowy Dwór” przyjeżdża Gabriela – była policjantka, która niedawno przeżyła osobistą tragedię. Wraca w rodzinne strony na miesiąc, licząc, że odpocznie i odzyska wewnętrzny spokój. Tyle że w sąsiednim pensjonacie dochodzi do tajemniczego wypadku – znana aktorka teatralna wypada z balkonu. Policja szybko uznaje to za samobójstwo, ale Gabrieli coś tu nie gra. A prywatne śledztwo to doskonały sposób, żeby zapomnieć o własnych kłopotach.

Na początek wyjaśnienie: mimo że opis, okładka i tytuł sugerują, że mamy do czynienia z komedią kryminalną, „Wypadek…” według mnie komedią nie jest. Owszem, styl Katarzyny Gacek jest lekki, nie znajdziemy tu krwawych, brutalnych opisów, opowieść płynie swobodnie i czyta się ją bez wysiłku. Ale autorka nie ucieka od emocji, również tych trudnych, nie banalizuje dramatu swojej bohaterki, nie zmienia jej cierpienia – ani tytułowego „wypadku” – w żart. To bardziej powieść obyczajowa z kryminalnym rdzeniem, i to solidnie skonstruowanym. Intryga, choć może nie aż tak zaskakująca dla wytrawnych czytelników, jest logiczna i dobrze poprowadzona. Zgoda, czasami zbyt wiele zostaje powiedziane wprost, a niektóre elementy są zbyt wyraźnie podkreślone, ale równoważy to sprawna narracja.

Jak to w powieściach obyczajowych bywa, autorka kładzie spory nacisk na psychologię postaci, dzięki czemu to jedna z mocniejszych stron tej książki. Jednych bohaterów łatwo polubić, innych szybko się nie cierpi – i bardzo dobrze, bo to znaczy, że są wiarygodni. Sama Gabriela daje się lubić, choć nie próbuje się przypodobać. „Wypadek…” to także dobry portret życia w małym mieście. Autorka dobrze oddała lokalne zależności, wpływ ludzi „na stanowiskach”, plotki jako walutę społeczną i atmosferę miejsca, w którym wszyscy wszystko wiedzą (a przynajmniej tak im się wydaje). 

Nowa powieść Katarzyny Gacek to świetna lektura na lato, odprężająca, nie obciążająca. Nie wywoła w was może szalonych emocji, ale uprzyjemni jedno czy dwa letnie popołudnia. Deszczowe również. 

Udostępnij