Zbędni, Wojciech Chmielarz

Autor: Ewa Dąbrowska
Data publikacji: 24 czerwca 2024

Zbędni

Autor: Wojciech Chmielarz
Wydawnictwo: Marginesy
Premiera: 05 czerwca 2024
Liczba stron: 424
PATRONAT PORTALU KRYMINALNEGO

Smutek, smutek, smutek

„Zbędni” to najnowsza powieść Wojciecha Chmielarza. I kolejna w jego literackim dorobku smutna książka o smutnych ludziach, od której trudno się oderwać.

Najwięcej miejsca dostaje tutaj Jan – dozorca na kempingu, walczący z nałogiem alkoholowym. Pewnego wieczoru wsiada po kilku piwach za kółko. Powtarza sobie: przecież drogą na kemping jesienią nikt nie chadza, więc co może się stać? Tyle że tym razem ktoś idzie – i w rezultacie Jan śmiertelnie potrąca kobietę. Jego strach przed pójściem do więzienia jest tak duży, że zakopuje zwłoki w lesie. I czeka, przekonany, że lada moment ktoś zacznie szukać zaginionej albo odkryje jej ciało. Tymczasem nic takiego się nie dzieje. Wyrzuty sumienia (w bardzo konkretnej postaci) nie pozwalają Janowi spokojnie funkcjonować. Zaczyna więc pytać. Drążyć. Prowadzić własne – bardzo nieporadne – śledztwo.

Jan nie jest oczywiście jedynym bohaterem tej powieści, a jego historia – jedyną, którą poznajemy. Mamy jeszcze Jules’a, Belga, który od kilku tygodni mieszka na kempingu nadzorowanym przez Jana. Jest tu jedynym gościem, nie zniechęca go jednak ani to, ani brzydka pogoda. Z kolei właściciele pola namiotowego, Alina i Mirek, mają problemy z nowo otwartym hotelem, który przynosi same straty, szczególnie po tym, jak niedawno doszło tu do pewnego tragicznego wydarzenia. Problemy mają też z dwudziestoletnim synem Darkiem, który na polecenie matki nie może opuszczać domu, choć bardzo chciałby wrócić do studenckiego życia we Wrocławiu. Tymczasem w Kowarach Maria Szulej próbuje robić to, co powinna robić jako policjantka: walczyć o odkrycie prawdy. Tylko czy ta komukolwiek przyniesie szczęście? A jeśli nie, to może chociaż ukojenie? Oczywiście losy wszystkich tych postaci splotą się wcześniej lub później, w mniej lub bardziej oczekiwany sposób.

Lubię powieści Wojciecha Chmielarza za kilka elementów. Pierwszy – i chyba najważniejszy – to fakt, że dla mnie zawsze są czymś więcej niż tylko rozrywką (no, poza cyklem o Bezimiennym). Poprzez swoje opowieści autor zadaje wiele ważnych pytań i zmusza czytelnika do poszukiwania odpowiedzi. W przypadku „Zbędnych” najsilniej wybrzmiewa pytanie: czy da się żyć z poczuciem, że nie mamy nikogo i nie przyświeca nam żaden cel? Pod kryminalną szatą kryje się tutaj historia o ludziach, którzy nie chcą być zbędni. Chcą być potrzebni – choć jednej osobie, choć odrobinę, choćby na chwilę. 

Drugi element, na którym jeszcze nigdy w powieściach Wojciecha Chmielarza się nie zawiodłam, to postaci. Autor jest świetnym portrecistą – mało kto tak jak on potrafi kilkoma zdaniami (a czasem nawet kilkoma słowami) zarysować bohatera, w którego wierzymy od samego początku. Weźmy choćby aspirantkę Szulej, którą poznajemy w konfrontacji z lokalnym cwaniaczkiem. Ta scena, chociaż de facto nieistotna dla fabuły, świetnie pokazuje podejście policjantki do zawodu – dość swobodne, by tak rzec – i w konkretny sposób nas do niej usposabia. 

Szczególnie dobrze wychodzi Chmielarzowi portretowanie ludzi pokiereszowanych, takich, którzy zdają się przegrywać z życiem. Doskonale widać to w postaci Jana, którego nikt Janem nie nazywa – to Jasiek, lokalny pijaczek, na którego miejscowi patrzą z litością czy pobłażaniem. Wszyscy widzą brudne, podarte ubrania, zamglone spojrzenie i puszkę najtańszego piwa w ręce. Nikt natomiast nie zastanawia się, co wpędziło mężczyznę w nałóg, nikt nie zastanawia się, jak mu pomóc. Przy czym sam Jan też nie ma świadomości, że potrzebuje pomocy – w końcu to alkohol pozwala mu trwać. 

Owszem, da się wskazać w tej powieści słabsze elementy. Chociaż postać Belga została – podobnie jak inne – odmalowana wiarygodnie, trochę za dużą rolę w związanym z nim wątku odgrywa zbieg okoliczności. Do tego rozmowy Jana z pewną kobietą (nie będę spojlerować, ale po lekturze od razu będziecie wiedzieć, o kogo chodzi) początkowo uznałam za ciekawy zabieg, ale pod koniec zaczęły mnie męczyć. To jednak w żaden sposób nie zmienia faktu, że czytało mi się „Zbędnych” z ogromną przyjemnością, wynikającą z tego, że mam do czynienia z bardzo dobrą – i fabularnie, i językowo – lekturą. Choć sama historia w niej opowiedziana wcale przyjemna nie jest. Raz jeszcze powtórzę: najnowsza powieść Wojciecha Chmielarza jest smutna, chwilami wręcz przygnębiająca. Na szczęście nie zostawia z poczuciem beznadziei. Można by się nawet pokusić o stwierdzenie, że jest wprost przeciwnie. 

Udostępnij

Sprawdź, gdzie kupić "Zbędni" Wojciech Chmielarz

PRZECZYTAJ TAKŻE

NOWOŚĆ

Zbędni, Wojciech Chmielarz

Świat w nowej powieści Wojciecha Chmielarza jest pełen sekretów, mroku i występku.

07 czerwca 2024

NOWOŚĆ

Wampir, Wojciech Chmielarz

Nowe wydanie pierwszego tomu gliwickiego cyklu kryminałów.

13 marca 2024

RECENZJA

Zwykła przyzwoitość, Wojciech Chmielarz

Wojciech Chmielarz przyzwyczaił czytelników do tego, że jego książki trzymają poziom, i tym razem też nie zawodzi.

19 października 2023

NOWOŚĆ

Zwykła przyzwoitość, Wojciech Chmielarz

Bezimienny powraca!

11 października 2023

NOWOŚĆ

Za granicą, Wojciech Chmielarz

Opowieść o opętaniu i odrzuceniu, o tym, że nasze pragnienia mogą zniszczyć życie, a to, co wydaje się spełnieniem marzeń, szybko może stać się przekleństwem.

31 maja 2023

NOWOŚĆ

Wyrwa, Wojciech Chmielarz

Nowe, filmowe wydanie powieści.

08 marca 2023

NOWOŚĆ

Farma lalek, Wojciech Chmielarz

Fragment powieści.

09 lutego 2023

NOWOŚĆ

Farma lalek, Wojciech Chmielarz

„Farma lalek”, druga część cyklu z komisarzem Jakubem Mortką, powraca po dekadzie w nowej odsłonie!

08 lutego 2023

RECENZJA

Królowa Głodu, Wojciech Chmielarz

Czy ktoś, komu dobrze wychodzi tworzenie świata w powieściach sensacyjnych czy kryminałach, dźwignął wykreowanie rzeczywistości fantastycznej?

14 listopada 2022

RECENZJA

Długa noc, Wojciech Chmielarz

Autorowi doskonale wychodzi portretowanie ludzi, z wszystkimi ich niedoskonałościami i ułomnościami, które nieodmiennie fascynują.

11 lipca 2022

NOWOŚĆ

Długa noc, Wojciech Chmielarz

Długo oczekiwany powrót komisarza Jakuba Mortki!

15 czerwca 2022

NOWOŚĆ

Królowa Głodu, Wojciech Chmielarz

Chmielarz, jakiego nie znacie!

23 lutego 2022

RECENZJA

Dług honorowy, Wojciech Chmielarz

Jeśli przy „Prostej sprawie” miło spędziliście czas, to kontynuacja przygód Bezimiennego także powinna spełnić Wasze oczekiwania. Nudy na pewno nie będzie.

30 grudnia 2021

NOWOŚĆ

Dług honorowy, Wojciech Chmielarz

Pełna akcji kontynuacja losów bohaterów znanych z „Prostej sprawy”.

13 października 2021

RECENZJA

Wilkołak, Wojciech Chmielarz

Opowieść o Dawidzie Wolskim nie przyniosła mi rozczarowania, wprost przeciwnie: z książki na książkę wciągała bardziej i bardziej.

22 lipca 2021

NOWOŚĆ

Wilkołak, Wojciech Chmielarz

Wielki powrót detektywa Dawida Wolskiego!

19 maja 2021

NOWOŚĆ

Wilkołak (serial audio)

Miesiąc przed premierą książki nowy kryminał Wojciecha Chmielarza zadebiutuje jako serial audio w Empik Go!

22 kwietnia 2021

RECENZJA

Prosta sprawa, Wojciech Chmielarz

Czytelnik ma się przy tym dobrze bawić, miło spędzić czas i choć na chwilę oderwać się od tej szarej, burej, a także – zwłaszcza dziś – przygnębiającej ...

02 listopada 2020

NOWOŚĆ

Prosta sprawa, Wojciech Chmielarz

Powieść sensacyjna mistrza kryminału.

14 października 2020

RECENZJA

Wyrwa, Wojciech Chmielarz

Jest w „Wyrwie” kilka twistów, jest element kryminału, jest nawet jakiś suspens. Nie to jednak najbardziej spodobało mi się w powieści.

07 maja 2020

NOWOŚĆ

Wyrwa, Wojciech Chmielarz

Historia o tym, jak niewiele można wiedzieć o osobie, z którą dzieli się życie. I jak daleko może posunąć się człowiek postawiony w sytuacji ekstremalnej. Premiera ...

06 maja 2020

NOWOŚĆ

Wyrwa. Historia ułana (słuchowisko)

„Wyrwa. Historia Ułana” to pierwsze słuchowisko towarzyszące premierze książki.

30 kwietnia 2020

RECENZJA

Rana, Wojciech Chmielarz

Choć jest w tym barszczu trochę za dużo grzybów, to i tak smaczne danie – Wojciech Chmielarz po prostu potrafi pisać i lektura jego książek zawsze stanowi dla mnie ...

22 sierpnia 2019

WYWIAD

Wywiad z Wojciechem Chmielarzem

Właśnie ukazuje się najnowsza powieść Wojciecha Chmielarza – „Rana”. Jak mówi sam autor, to książka, która ze względu na ładunek emocjonalny, pisało mu się ...

16 sierpnia 2019

NOWOŚĆ

Rana, Wojciech Chmielarz

Podobno czas leczy rany. Jednak niektóre nigdy się nie zabliźniają... Premiera „Rany” już dziś!

14 sierpnia 2019

RECENZJA

Żmijowisko, Wojciech Chmielarz

Jest w „Żmijowisku” to, co każdy thriller mieć powinien: mrok. Mroczna jest tu atmosfera, mroczne otoczenie, mroczni bohaterowie. Wszędzie mrok.

14 maja 2018

NOWOŚĆ

Żmijowisko, Wojciech Chmielarz

Tragedia, która niszczy. Czas, który nie przynosi pocieszenia. Koniec, od którego nie ma ucieczki. Dziś premiera thrillera „Żmijowisko”.

09 maja 2018

NOWOŚĆ

Żmijowisko, Wojciech Chmielarz: fragment

Już za dwa tygodnie ukaże się thriller Wojciecha Chmielarza „Żmijowisko”. Mamy dla Was przedpremierowy fragment!

25 kwietnia 2018

WYWIAD

Wywiad z Wojciechem Chmielarzem

W ubiegłym tygodniu ukazała się nowa powieść Wojciecha Chmielarza, „Cienie”. Z tej okazji mamy dla Was rozmowę z pisarzem, w której opowiedział między innymi o ...

25 stycznia 2018

RECENZJA

Cienie, Wojciech Chmielarz

Historie poplątanych ludzkich losów z mocno rozbudowanym tłem społecznym i psychologicznym oraz mocno nakreślonymi bohaterami niektórym mogą się wydać nazbyt ...

19 stycznia 2018

NOWOŚĆ

Cienie, Wojciech Chmielarz

„Cienie”, nowa powieść laureata nagrody Wielkiego Kalibru Wojciecha Chmielarza, to piąta część cyklu o warszawskim komisarzu Jakubie Mortce. Książka ukazała się pod ...

17 stycznia 2018

RECENZJA

Zombie, Wojciech Chmielarz

Krótko mówiąc: oby tak dalej!

16 czerwca 2017

NOWOŚĆ

Zombie, Wojciech Chmielarz

Dziś powrócił także Dawid Wolski - prywatny detektyw z Gliwic, którego czytelnicy mieli okazję poznać w „Wampirze” Wojciecha Chmielarza. Tym razem wspólnie z ...

24 maja 2017

NOWOŚĆ

Osiedle marzeń, Wojciech Chmielarz

Komisarz Jakub Mortka wraca, by rozwikłać kolejną zagadkę! Trzeci z dzisiejszych patronatów to "Osiedle marzeń" - najnowsza powieść laureata Nagrody Wielkiego Kalibru ...

14 września 2016

RECENZJA

Osiedle marzeń, Wojciech Chmielarz

Najnowsza powieść laureata Nagrody Wielkiego Kalibru 2015 jest idealnym przykładem na to, jak dobrze wyważyć składniki: zagadkę kryminalną, warstwę obyczajową i życie ...

12 września 2016

NOWOŚĆ

Wampir, Wojciech Chmielarz

Wojciech Chmielarz, tegoroczny laureat Nagrody Wielkiego Kalibru "Wampirem" otwiera nowy, gliwicki cykl kryminałów.

18 listopada 2015

RECENZJA

Wampir, Wojciech Chmielarz

Poprzednią powieść Wojciecha Chmielarza, „Przejęcie”, uznałam za kryminał społeczny. Jeśli tak, to „Wampir” jest kryminałem społecznym do kwadratu.

16 listopada 2015

RECENZJA

Przejęcie, Wojciech Chmielarz

Na początek ostrzeżenie: nie róbcie sobie zbyt długich przerw w lekturze tej powieści, bo może być wam trudno na powrót „wbić się” w akcję. Problem wynika nie z jej ...

05 stycznia 2015

NOWOŚĆ

Przejęcie, Wojciech Chmielarz

Już od dziś znajdziecie w księgarniach trzecią powieść o komisarzu Jakubie Mortce. "Przejęcie" Wojciecha Chmielarza ukazało się w serii "Ze Strachem" Wydawnictwa Czarne, ...

12 listopada 2014

RECENZJA

Farma lalek, Wojciech Chmielarz

Wojciech Chmielarz powoli wyrasta na mocną konkurencję dla polskich autorów powieści kryminalnych. Już teraz można śmiało stwierdzić, że posiadł umiejętność ...

12 lipca 2013

NOWOŚĆ

Farma lalek, Wojciech Chmielarz

Swoją premierę ma też dziś druga powieść o komisarzu Mortce - "Farma lalek" Wojciecha Chmielarza. Książka ukazała się w serii "Ze Strachem" Wydawnictwa Czarne.

19 czerwca 2013

WYWIAD

Wywiad z Wojciechem Chmielarzem

"Podpalacz" to debiutancka powieść Wojciecha Chmielarza, dziennikarza i redaktora. Autor opowiedział nam, jak to jest być debiutantem i czym dla niego jest pisanie.

06 grudnia 2012

RECENZJA

Podpalacz, Wojciech Chmielarz

Nie tylko główny bohater przyciąga uwagę czytelnika. Każda postać jest tu jakaś. Przy czym to „jakaś” najczęściej bywa negatywne – trudno w „Podpalaczu” ...

30 listopada 2012

NOWOŚĆ

Podpalacz, Wojciech Chmielarz

Seryjny podpalacz atakuje Warszawę - to główny temat debiutanckiej powieści Wojciecha Chmielarza. "Podpalacz" ukazał się dziś w serii "Ze Strachem" Wydawnictwa Czarne, ...

06 listopada 2012