Smutno, gorzko, prawdziwie

Wojciech Chmielarz debiutował w 2012 roku powieścią „Podpalacz”, ale głośniej zrobiło się o nim w tym roku, kiedy zdobył Nagrodę Wielkiego Kalibru za „Przejęcie” – trzecią część cyklu o policjancie Jakubie Mortce. „Wampir” nie kontynuuje jednak tej serii, a rozpoczyna nową, z akcją osadzoną w Gliwicach.

Głównym bohaterem najnowszej powieści Wojciecha Chmielarza jest Dawid Wolski. Prywatny detektyw z przypadku, amator palenia (nie tylko papierosów), bumelant i obibok. W jego ręce trafia sprawa śmierci Mateusza. Świeżo upieczony student socjologii pewnego dnia skoczył z jednego z gliwickich wieżowców – a przynajmniej tak ustaliła prokuratura. Matka chłopaka nie wierzy jednak w samobójstwo, więc zatrudnia detektywa. Dawid, mimo niezwykłej wręcz umiejętności unikania jakiegokolwiek wysiłku, próbuje wyjaśnić, co tak naprawdę zaszło tamtej nocy: czy Mateusz faktycznie skoczył? A może ktoś go zepchnął? Aby to ustalić, Wolski wnika w otoczenie zmarłego chłopaka, krok po kroku odkrywając jego przeszłość i skrywane przez niego tajemnice. Ale czy któraś była tak poważna, by przyczynić się do śmierci studenta? Opowieść o śledztwie prowadzonym przez Wolskiego przerywają fragmenty facebookowych komentarzy na temat zaginięcia Alicji, nastolatki, która pół roku wcześniej wyszła z domu i już nie wróciła. Tylko jak to się ma do śmierci Mateusza…?

Najważniejszym elementem tej powieści jest główny bohater. Człowiek, który tak bardzo nie pasuje do roli prywatnego detektywa, że aż jest w niej śmieszny; któremu przyjemność sprawia zapalenie skręta i uderzenie kobiety, a etyka zawodowa to dla niego nic nieznaczący termin (bo jak inaczej wyjaśnić fakt, że pracuje dla człowieka, który chce udowodnić swojej żonie niewierność – jednocześnie sypiając z ową żoną?). Od pierwszych stron Dawid Wolski obudził moją niechęć. W ten sposób świetnie wpasował się w opisywaną historię i rzeczywistość, w której ta historia się rozegrała. Podobnie jak one, Wolski jest po prostu nieprzyjemny. I mam nadzieję, że w kolejnych częściach gliwickiego cyklu – o ile oczywiście będą – taki pozostanie. W końcu ludzie tacy jak on raczej się nie zmieniają, a polskiej literaturze kryminalnej brakuje antypatycznych protagonistów.

Poprzednią powieść Wojciecha Chmielarza, „Przejęcie”, uznałam za kryminał społeczny. Jeśli tak, to „Wampir” jest kryminałem społecznym do kwadratu. Już bowiem początkowe rozdziały przynoszą wrażenie, że historia o śmierci Mateusza to tylko pretekst – dla opowieści o młodych ludziach, którzy nie mają nadziei na lepszą przyszłość, i próbują zagłuszyć tę beznadziejność alkoholem, narkotykami i imprezami. Dlatego właśnie jest tu tak smutno. Tu, czyli w Gliwicach, które autor bardzo dokładnie opisuje, pozwalając nam razem z bohaterami wędrować po ulicach, parkach i zapomnianych budynkach. Ale tak naprawdę ta historia mogłaby dziać się w każdym innym polskim mieście. Wszędzie, gdzie bywa brutalnie, wulgarnie, nieprzyjemnie i brzydko, a o odmianę losu trzeba mocno walczyć.

Ta „społeczność” nie osłabia jednak „Wampira” jako powieści kryminalnej. Znajdziemy tu i mroczną tajemnicę, i zwroty akcji, i zaskakujące zakończenie. Do tego świetny styl: po raz kolejny Wojciech Chmielarz udowadnia, że potrafi pisać tak, iż nie sposób się oderwać. I choć „Wampir” jest zdecydowanie mniej złożony niż opowieści z Mortką w roli głównej i brakuje mu pozytywnego bohatera, ja tę gorzko-smutną historię kupuję bez zastrzeżeń. I polecam każdemu.

Udostępnij